على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )
3823
فرهنگ نفيسى ( فارسى )
و نام فندى در كشتىگيرى . و واگير داشتن : سرايت داشتن و مسرى بودن . وال ( v l ) ا . پ . نوعى از ماهى بزرك فلسدار كه بال نيز گويند . و نام رودخانهاى . وأل ( va'l ) ا . ع . جاى پناه و رهايى . وأل ( va'l ) م . ع . وال الى الله وألا و وؤلا و وئيلا ( از باب ضرب ) : بازگشت بسوى خدا . و وال فلان : پناه گرفت فلان و رهايى جست . و وال الى المكان : شتافت بسوى آن جاى . و الا ( v l ) ا - ص . پ . سرافراز در بلندى مرتبه و درجه و قدر و نيز در عقل و فراست و شعور و در حسب و نسب و نيز بزرگوار و عالى و بلند و رفيع و شريف و باوقار و با شوكت و باشكوه و توانا . و يار و دوست . و دوستى . و نوعى از بافته ابريشمى . و الا ( v - ell ) پ . كلمه استثناى مأخوذ از تازى - بمعنى و گرنه و اگر نشد و اگر نكرد و بدن و آن و ليكن و غير . و الا فلا : يعنى اگر نه پس هيچ . والاجاه ( v l - j h ) ص . پ . بلند مرتبه . والاد ( v l d ) ا . پ . پى ديوار و بنياد ديوار و اندود ديوار و گلى كه در عمارت كردن به كار مىبرند . و عمارت نقاشى كرده . و آجرهاى بزرگى كه در بناى عمارت به كار مىبرند . و ديوار ساخته شدهء از سنك و يا آجر . و هر ردهاى از سنك كه در بناى عمارت به كار بردهاند . و پايه و بنياد بنا و عمارت و نيز عمارت و پيشانى و پهلوى عمارت و سقف و پوشش خانه . و قالب و كالبد طاق و گنبد . والادگر ( v l d - gar ) ا . پ . كسى كه ردههاى آجر و يا سنك را در بناى ديوار روى هم گذشته ديوار را مىسازد و بنا . والاديد ( v l - did ) ص . پ . بلند نظر . و الا سرير ( v l - sarir ) ص . پ . پادشاه توانا . والاشان ( v l - c n ) ص . پ . بلند مرتبه . والاقدر ( v l - qadr ) ص . پ . بلند مرتبه . و الا مناقب ( v l - man qeb ) ص . پ . بزرگوار از جهة فضل و نيكى و خوبى . و الا منزلت ( v l - manzelat ) ص . پ . كسى كه جاى و مقام وى بلند و رفيع بود . و الا منش ( v l - manec ) ص . پ . كسى كه طبيعت وى عالى بود . والان ( v l n ) ا . پ . رازيانه و باديان . و خوىگير پالان . و دلير و دلاور . والانه ( v l ne ) ا . پ . ريش و جراحت . والائى ( v l 'i ) ا . پ . بلندى و رفعت و بزرگوارى و عظمت . والب ( v leb ) ص . ع . رونده و در آينده . والبة ( v lebat ) ا . ع . غله تازه در آمده و غله دوباره كشته شده . و فرزندان قوم . و بچگان گاو و شتر و گوسپند . و نام مردى . وألة ( va'lat ) ا . ع . پشكل و سرگين شتر و گوسپند روى هم جمع شده و بهم چسبيده و كميز و سرگين شتر . و سرگين جاى . و نام قبيله خيس . والث ( v les ) ص . ع . شر والث : بدى پيوسته . و دين والث : وام گران . والج ( v lej ) ص . ع . در آينده . والجة ( v lejat ) ا . ع . سختى . و درد دندان . و درد شكم . و ريش كمگيرك . و بيمارى سخت . و الحاصل ( va - al - h sel ) پ . كلمهء مأخوذ از تازى كه در اختصار كلام استعمال مىكنند . والد ( v led ) ا . ع . پدر . ج : و الدون . والد ( v led ) ص . ع . امرأة والد : زن زاييده و داراى بچه . و كذلك : شاة والد . ج : ولدة . و نيز شاة والد : گوسينه باردار كه باردارى آن آشكار باشد . والد ( v led ) ا . پ . مأخوذ از تازى - پدر . والدات ( v led t ) ع . ج . والدة . والدان ( v led ne ) ا . ع . به صيغه تثنيه : پدر و مادر . والدة ( v ledat ) ا . ع . مادر . ج : والدات . والدة ( v ledat ) ص . ع . امرأة والدة : زن زاييده بچهدار . و كذلك : شاة والدة . و الدعا ( va - d - do ' ) پ . كلمه مأخوذ از تازى كه در وقت رفتن و خداحافظ كردن استعمال مىنمايند . و الدون ( v leduna ) ع . ج . والد . والده ( v lede ) ا . پ . مأخوذ از تازى - مادر . والدين ( v ledayn ) ا . پ . مأخوذ از تازى - پدر و مادر . والدين ( v ledayn ) ع . به صيغه تثنيه : پدر و مادر . قوله تعالى : وَ قَضى رَبُّكَ